برق آسانسور یکی از بخشهای مهم آسانسور بوده و تا حدودی پیچیده است. بنابراین با اینکه بخشی از آن میتواند توسط یک برق کار ساختمان انجام شود، اما در نهایت برای بخشهای تخصصی آن به یک نصاب متخصص آسانسور که در این کار مهارت داشته باشد نیاز است.

سیستم آسانسور و برقی که برای عملکرد آن استفاده میشود، همگی توسط یک کابل 5 رشتهای تامین میگردد. این کابل از یک کنتور عمومی تامین شده و تمامی پریزها و چراغهای آسانسور هم در چاله آسانسور و موتورخانه آن قرار دارند. کنتور عمومی که برق آسانسور را تامین میکند، 3 فاز است و تمامی هزینههای آن به عهده ساکنین مجتمع میباشد. این کنتور 3 فاز، جدا از تمامی کنتورهای ساختمان قرار میگیرد. کابل 5 رشتهای هم نمرههای مختلفی دارد که همه آن بستگی به توان موتور آسانسور و ظرفیت و پارامترهای مختلف دارد. (کابل 5 رشتهای یعنی کابلی که از 5 رشته سیم با نمره 6 تشکیل شدهاست). کابل پنج رشتهای از کنتور عمومی عبور کرده و برای رسیدن به چاله آسانسور باید از لولههای برقی فولادی و لولههای برق نسوز استفاده شود. زمانی که این لولهها به چاله آسانسور میرسند باید به سوی موتورخانه و اتاقک بالایی موتورخانه منتهی شوند و در نهایت به تابلویی که تابلوی سه فاز است، متصل شوند. لولههای فولادی و لولههای نسوزی که کابل اصلی از درون آنها رد میشود باید هر کدام با فاصلهای زیاد به دیواره چاله آسانسور وصل شده و با استفاده از بست کاملا محکم شوند.

معمولا تابلوی قدرت یا تابلوی 3 فاز (تابلوی بسیار کوچکی که روی آن 3 چراغ و یک کلیدگردان صفر و یک وجود دارد) را کنار در موتورخانه آویزان میکنند، بنابر این باید طول کابل مورد استفاده را بلندتر در نظر گرفت. استاندارد نصب تابلوی 3 فاز در فاصله 120 تا 140 سانتیمتری از کف موتورخانه است. تابلوی قدرت برق قسمتهای مهمی مثل برق چراغهای داخل آسانسور، اتاقک موتورخانه، برق پریزهای چاله آسانسور و برق موتور و تابلوی کنترل را تامین میکند. اجزای اصلی تابلو برق آسانسور شامل کلید گردان سه فاز برای قطع و وصل برق تابلو کنترل، کلید مینیاتوری به عنوان تجهیزات حفاظتی، لامپ سیگنال و منبع تغذیه جهت تامین انرژی تابلو مدار فرمان است.

تابلو، برق سه بخش را تامین میکند :
- برق موتور و تابلوی کنترل
- برق چراغهای چاله آسانسور و اتاقک موتورخانه
- برق پریزهای چاله آسانسور و اتاقک موتورخانه
چند نکته مهم در مورد برق آسانسور
درمورد برق آسانسور نکاتی وجود دارد که بسیار مهم بوده و در حین نصب آسانسور و برق کشی آن باید رعایت گردند.
1-عبور هرگونه کابل، لوله و تجهیزات الکتریکی و مکانیکی (مثل کابلهای آنتن، لولههای آب یا گاز، رایزرها و لدرهای برق متعلق به سایر واحدها) که متعلق به آسانسور نباشد در چاه آسانسور ممنوع است.
2-تمام کابلها، لولهها و تجهیزات متعلق به آسانسور که باید در چاه آسانسور نصب شود، حتماً باید از داخل چاله آسانسور عبور داد (مثلاً عبور دادن کابل برق اصلی آسانسور از داخل واحدها یا از داخل رایزرهای ساختمان، مجاز نیست)
3-عبور لولههای برق از کف موتورخانه آسانسور ممنوع میباشد.
4- برای تهویه مناسب در موتورخانه آسانسور یک فن فلزی نصب میکنند تا هوای داخل موتورخانه را به سمت بیرون هدایت کند. بهتر است این فن به سیستمی مثل فتوسل معکوس مجهز شود تا در طی روز هواکش را روشن و در شب هنگام هواکش را خاموش کند.
5- نصب تابلو سه فاز در داخل موتورخانه باید در نزدیکترین حالت به درب موتورخانه باشد.
6- وجود حداقل یک پریز برق در موتورخانه آسانسور الزامی است.
7- ابتدای کابل اصلی برق آسانسور، در قسمتی که قرار است به تابلو کنتورها وصل شود، حدوداً یک متر بلندتر در نظر گرفته شود تا بعدها برای اتصال به کنتور کابل، کوتاه نباشد.
امروزه آسانسورهایی طراحی شدهاند که قابلیت این را دارند که حتی با برق تک فاز هم کار میکنند. یعنی کابل مورد استفاده برای آنها فقط 3 رشته سیم دارد که شامل سیمهای فاز، نول، ارت میباشد. بعنوان یکی از مهمترین مسائل، بهتر است سیستم یک آسانسور 3 فاز را تهیه کنید، تا در صورت تغییر نظر مالک، با مشکل کمبود رشته کابل بر نخورید.
لازم به ذکر است که برق آسانسور در ایران معمولا از نوع سه فاز (380ولت) میباشد. آسانسورهایی که به برق سه فاز نیاز دارند، درصورتی که دارای سیستم نجات یا برق اضطراری باشند، در هنگام قطعی برق برای خروج امن مسافرین فقط کابین را به طراز طبقه میرسانند و تا وصل شدن کانال جریان برق هیچ سرویسی ارائه نمیکنند.
به دو روش میتوان با برق تکفاز هم برای راه اندازی آسانسور استفاده کرد :
1 - استفاده از موتورهای الکتریکی تکفاز (این روش در آسانسورهای هیدرولیک خانگی به کار میرود.)
2 - استفاده از موتورهای 3 فاز 220 ولت (برای راه اندازی این موتورها باید از اینورتورهای مبدل تکفاز به 3 فاز استفاده کرد.)
در صورت استفاده از برق تکفاز، توجه به این نکته ضروری است که آسانسور کابین کوچک داشته باشد و با سرعت کم حرکت کند.
برای آسانسورهایی با کابین های بزرگ و سرعت بالا حتما باید از برق سه فاز استفاده کرد.
دیدگاه خود را بنویسید