در هر وسیله الکترونیکی و مکانیکی، موتور نقش اساسی را بر عهده دارد که آسانسور نیز از این قاعده مستثنی نیست و بر این اساس بیشترین تمرکز، حساسیت و دقت در تولید این قطعه به کار رفته است.
نیروی محرکه لازم برای به حرکت درآوردن کابین توسط موتور آسانسور تامین میگردد. البته لازم به ذکر است که در آسانسورهای کششی تمام این انرژی توسط موتور تامین نمیگردد و بخشی از آن به وسیله کادر وزنه تامین میشود.
به طور کلی موتور آسانسور به دو نوع تقسیم میشوند:
- موتور آسانسور گیربکس دار
- موتور آسانسور گیرلس

داشتن اطلاعات تخصصی در زمینه قطعات آسانسور به ویژه موتور آسانسور میتواند در انتخاب نوع قطعات و همچنین شناخت بهترین نوع آنها کمک بزرگی داشته باشد. همچنین برای افرادی که میخواهند وارد شغل نصب یا تعمیر آسانسور شوند، بسیار مفید خواهد بود که ابتدا قطعات آسانسور را به خوبی بشناسند و با انواع قطعات ، برند قطعات آسانسور و … آشنایی نسبی پیدا کنند.
موتور آسانسور گیرلس چیست ؟

در دهه ۱۹۸۰ موتور گیرلس آسانسور در اثر پیشرفت و رفع نواقص در مدلهای پیشین موتورهای آسانسور عرضه شد. گیرلس Gearless یا بدون گیربکس (عنوانی که به نسل جدیدی از موتورهای آسانسور دادهاند)، نوعی موتور AC میباشد. در موتورهای AC به واسطه روشهایی ولتاژ خروجی و همچنین فرکانس کنترل میشود و حرکتی با کیفیت را برای آسانسورها فراهم میآورند.
پیشرفت و توسعه موتور گیرلس به حدی بوده است که علی رغم اینکه تا چند سال پیش کمتر شرکتی تجهیزاتی سازگار با این موتورها را تولید میکردند، اکنون در سراسر دنیا توانایی طراحی و تولید تجهیزات آسانسور سازگار با موتور گیرلس برای اغلب آسانسورها وجود دارد و با توجه به مزایای فوق العاده موتور گیرلس آسانسور که در ادامه به آن اشاره خواهیم کرد، هر روز هم بر تمایل شرکتهای آسانسوری به استفاده از این نوع موتور آسانسور افزوده میشود.
هرچند مکانیزم داخلی موتور گیرلس به گونهای است که برای آسانسورهای با سرعت بالا (معمولاً ۲.۵ متر بر ثانیه) مناسبتر است اما استفاده از این موتور آسانسور در آسانسورهای با سرعت پایینتر هم بسیار مشاهده میشود.
مزایای موتور گیرلس
از جمله سوالاتی که در مورد موتور گیرلس زیاد پرسیده میشود این است که:
چرا استفاده از موتور گیرلس در آسانسورها روز به روز بیشتر میشود؟
از ابتدای ساخت موتور گیرلس تا امروز پیشرفتهای زیادی را در ساختار آن شاهد بودهایم که همین امر موجب توسعه یافتن و استفاده روز افزون این موتور در آسانسورها شده است. به طور کلی دلایل استفاده روز افزون موتور گیرلس در آسانسورها را میتوان به شرح زیر بیان نمود:
- موتور گیرلس نسبت به سیستم کششی گیربکسی بازدهی مکانیکی بیشتری را ارائه میکند.
- موتور گیرلس نسبت به موتور کشش القایی بازدهی الکتریکی بیشتری را ارائه میکند.
- موتور گیرلس نسبت به موتور DC موتوری ژنراتوری بازدهی الکتریکی بیشتری را ارائه میکند.
- موتور گیرلس نسبت به سیستمهای هیدرولیکی بازدهی الکتریکی بیشتری را ارائه میکند.
- سر و صدای ناشی از کار کردن موتور گیرلس نسبت به موتورهای دیگر کمتر است.
- موتور گیرلس به خاطر ابعاد کوچکی که دارد، امکان محدود کردن موتورخانه (MRL) را فراهم میآورد.
- موتور گیرلس نسبت به سایر موتورهای آسانسور نیاز کمتری به تعمیر و نگهداری دارند.
- در آسانسورهایی که از موتور گیرلس استفاده میکنند، عمل روغن کاری گیربکس حذف میشود.
- موتور گیرلس به وسیله مدار الکتریکی و درایو (که سرعت چرخش موتور را کنترل میکند)، حرکتی بسیار نرم و روان فراهم میکند.
- با استفاده از موتور گیرلس در آسانسورها خسارت کمتری به محیط زیست وارد میشود.
- استفاده از موتور گیرلس سبب حذف چرخدندهها، فلایویل، روغن، بلبرینگ دور بالا و کوپلینگ میشود.

معایب موتور گیرلس آسانسور
هر فناوری جدیدی در کنار تمام مزایایی که به ارمغان میآورد، ممکن است معایبی نیز داشته باشد. معایب موتور گیرلس عبارتاند از :
- قیمت موتور گیرلس نسبت به سایر موتورهای آسانسور بالاتر است.
- نصب موتور گیرلس پیچیده است و نیاز به افراد باتجربه و متخصص دارد.
- برخی شرکتهای آسانسوری تجربه و تخصص کافی در زمینه موتورهای گیرلس ندارند.
- در محیطهای صنعتی که آلوده به ذرات جامد و گاز مخرب هستند، برای استفاده از موتور گیرلس آسانسور با محدودیت مواجه هستیم.
انواع موتور گیرلس کداماند؟
موتور گیرلس در انواع بسیار متنوعی طراحی و تولید شدهاست ولی به طور کلی به دو دسته اصلی تقسیم بندی میشوند:
- موتورهای گیرلس بشکهای یا درامی
- موتورهای گیرلس دیسکی یا تخت
موتورهای گیرلس بشکهای یا درامی
موتور گیرلس بشکهای یا درامی با توجه به ویژگیهایی از جمله ابعاد کوچک، قابلیت نصب درون چاه آسانسور، وزن کم، قیمت کمتر نسبت به نوع دیسکی، عدم نیاز به فن خنککننده، قابلیت کنترل توسط تابلو فرمان آسانسور و …برای بهکارگیری در آسانسورهای بدون موتورخانه یا MRL بسیار مناسب هستند.

موتورهای گیرلس دیسکی یا تخت
موتورهای گیرلس دیسکی بهدلیل اینکه فضا در عرض پخش میشود و به اندازهی نیاز مصرف میگردد، ضخامت کمتری دارند و فضای کمتری را اشغال میکنند. از طرف دیگر، افزایش تعداد قطبهای موتور در کنار بزرگتر شدن قطر فلکهی کشش، با کاهش سرعت زاویهای موتور برای ارائهی یک سرعت خطی ثابت، نسبت به نوع بشکهای حرکت نرمتری ایجاد میکند.
ویژگیهای موتور گیرلس دیسکی عبارتاند از:
- قابلیت نصب در موتورخانه و چاه آسانسور را دارد.
- نسبت به سایر موتورهای آسانسور، حرکت نرمتری دارد.
- برای نصب روی دیوارهی چاه، آهنکشی یا اتصال به ریل آسانسور، در بالا، وسط یا پایین چاه مناسب است.
- نسبت به نوع بشکهای، قابلیت کنترل بهتری توسط تابلو و اینورتر دارد.
- قطر فلکهی کشش و قطر سیمبکسلها معمولاً بزرگتر از نوع بشکهای است.
- بدنه، شفت و بلبرینگهای مستحکمی دارد؛ بنابراین استاتیک لود بالا و مقاومت زیادی در برابر ضربه در هنگام حملونقل و عملکرد پاراشوت دارد.
- معمولاً به فن خنککننده نیازی ندارد.
- در این نوع موتور، استفاده از سیستمهای ترمز معمولی و هندویل بهراحتی امکانپذیر است.
اجزای موتور گیرلس
موتور گیرلس از اجزاء مختلفی تشکیل شده است که عبارتاند از:
- انکودر
- ترمز
- فلانژ
- یاتاقان
- جعبه ترمینال بدنه موتور
- روتور به همراه مگنتها
- محافظ خروج سیم بکسلها
- براکت
- یاتاقان
- شفت
- ورقه استاتور به همراه سیم پیچی
- فلکه کششی

برندهای تولید کننده موتور آسانسور گیرلس
به طور کلی میتوان گفت بهترین برند موتور آسانسور ساخته کشور ایتالیا است. اما اگر بخواهیم به صورت اختصاصی برند موتور گیرلس آسانسور را بررسی کنیم، موتور گیرلس توسط کشورهای ایتالیا، چین، آلمان، اسپانیا، ترکیه، ایران و … تولید میشود که از این میان، بهترین و با کیفیتترین موتور گیرلس متعلق به کشور آلمان است.
موتورهای گیرلس زیلابگ (Ziehl-Abegg) و ویتور (Wittur) که هر دو ساخت کشور آلمان هستند، از بهترین و باکیفیتترین برندهای موتور گیرلس آسانسور بهشمار میروند.
موتور گیرلس زیلابگ آلمان
موتور گیرلس زیلابگ آلمان که بهترین مارک موتور گیرلس است در مدلهای مختلفی طراحی و تولید شدهاست:
- SM200-45D
- SM200-40C
- SM200-30C
- SM200-20C
- SM225-60B
- SM210-60 -70

موتور گیرلس ویتور
موتور ویتور آلمان نیز در مدلهای مختلفی طراحی و تولید شدهاست که پرکاربردترین مدلهای آن عبارتاند از:
- WSG-S1
- WSG-S2
- WSG-TR
قیمت و خرید موتور آسانسور گیرلس
موتور گیرلس در مدلهای مختلف و توسط برندهای متعددی در سراسر دنیا طراحی و تولید میشود و قیمتهای متفاوتی دارد. هرچه کیفیت موتور گیرلس بیشتر باشد، طبیعتاً قیمت آن نیز بالاتر است. اما بهطور کلی میتوان گفت قیمت موتور گیرلس زیلابگ آلمان تقریباً دو برابر موتور آسانسور گیربکسی است.
موتورهای گیرلس ساخت کشورهای آلمان و ایتالیا، بهدلیل کیفیت بالاتری که نسبت به سایر برندها دارند، قیمت بالاتری نیز دارند. برای استعلام قیمت روز موتور گیرلس آسانسور میتوانید با کارشناسان مجموعهی ما در ارتباط باشید یا به صفحهی محصول موتور گیرلس آسانسور مراجعه کنید.

چرا با وجود بالاتر بودن قیمت موتور گیرلس از آن استفاده میشود؟
قیمت قطعات آسانسور تا جایی اهمیت دارد که بر کیفیت آنها تأثیری نگذارد؛ به عبارت دیگر، در انتخاب قطعات آسانسور نمیتوان کیفیت را نادیده گرفت و تنها به دلیل قیمت پایین تصمیم گرفت. دربارهی قیمت موتور گیرلس نیز درست است که نسبت به سایر مدلهای موتور آسانسور گرانتر است، اما با توجه به مزایا و کیفیتی که دارد مقرونبهصرفه است. دلایل استفاده از موتور گیرلس در آسانسورها را میتوان در موارد زیر خلاصه کرد:
- کاهش تلفات: یکی از موضوعاتی که پژوهشگران با استفاده از آمار و شواهد به آن دست یافتهاند این است که با استفاده از موتورهای گیرلس، تلفات ناشی از حوادث آسانسور بهشدت کاهش یافته است.
- افزایش راندمان: با حذف گیربکس از موتور آسانسور (که به ساخت موتورهای گیرلس انجامید)، راندمان آنها افزایش چشمگیری یافت و این افزایش در بهبود عملکرد و کاهش هزینههای آسانسور نیز مؤثر بوده است.
- کاهش ابعاد و وزن: سازندگان قطعات آسانسور همواره در پی روشهایی برای تولید قطعاتی با ابعاد و وزن کمتر هستند تا بتوانند بیشترین بهرهوری را از فضا و ظرفیت آسانسور داشته باشند.
- کاهش سر و صدا: با حذف اجزایی مانند گیربکس، فلایویل، هندویل، کوپلینگ و…، سر و صدای ناشی از کار موتور در این مدل کاهش یافته است.
- ضرورت استفاده از موتورهای گیرلس در آسانسورهای بدون موتورخانه (MRL): از آنجا که در آسانسورهای MRL موتورخانه وجود ندارد، استفاده از موتور گیرلس در آنها الزامی است.
- سرویس و نگهداری کمهزینه: در موتور گیرلس استهلاک کمتر است و نیازی به سرویس و نگهداری خاص و پرهزینه نیست.
- کاهش آسیبهای زیستمحیطی: موتور گیرلس بهگونهای طراحی شده است که کمترین خطر را برای محیط زیست دارد.
- سرعت بالا: برای آسانسورهایی که به جابهجایی با سرعت بالا نیاز دارند، موتور گیرلس بسیار مناسب است. (در سرعتهای بیش از ۳ متر بر ثانیه معمولاً فقط از موتور گیرلس استفاده میشود.)
- بازدهی بالا: در صنعت آسانسور، موتور گیرلس بهعنوان پربازدهترین موتور شناخته میشود.
تفاوت موتور آسانسور گیربکس دار و موتور آسانسور گیرلس
موتور آسانسور گیرلس از فناوری کاملاً مجزایی نسبت به موتور آسانسور گیربکس دار استفاده میکند که مزایای زیادی را به همراه دارد. مقایسه این دو نوع موتور آسانسور به شرح زیر است:
- راندمان موتور گیربکس دار آسانسور ۵۰ درصد است درصورتی که موتور گیرلس راندمان ۹۰ درصدی دارد.
- موتور گیربکس دار آسانسور به صورت دورهای نیاز به روغن کاری دارد که این عمل در موتور گیرلس حذف شده است.
- در موتور گیربکس دار زمانی که موتور مدت زمان زیادی کار کرده باشد، توقفهای متوالی جهت خنک شدن توسط سنسور حرارتی اتفاق میافتد که این موضوع در موتور گیرلس رفع شده است و موتور حتی در شرایط کار زیاد هم داغ نمیکند و متوقف نمیشود.
- موتور گیربکس دار یک مشکل اساسی دارد و آن هم ایجاد سر و صدای زیادی است که به دلیل دور زیاد موتور ایجاد میگردد. در موتور گیرلس دور موتور تقریبا یک دهم دور موتور در موتور گیربکس دار است و صدای بسیار کمتری ایجاد میکند. (دور موتور در موتور گیربکس دار حدود ۱۵۰۰ دور در دقیقه و دور موتور در موتورهای گیرلس حدود ۱۵۰ دور در دقیقه است.)
- حجم و وزن موتورهای گیربکس دار به حدی زیاد است که نمیتوان از آنها در آسانسورهایی که موتور خانه نداشته باشند استفاده کرد (آسانسورهای MRL).
- موتور گیربکس نیاز به فلایویل دارد اما موتور گیرلس نیازی به فلایویل ندارد.
- آسانسورهایی که از موتورهای گیربکس دار استفاده میکنند میتوانند تا ۷۶ متر به صورت عمودی حرکت کنند و برای بالاتر از این ارتفاع باید از موتور گیرلس استفاده نمود.
- سرعت آسانسورهایی که از موتور گیربکس دار استفاده میکنند میتواند بین ۶۰ تا ۱۵۰ متر بر دقیقه باشد؛ در صورتی که اگر موتور گیرلس در آسانسور استفاده شده باشد میتوان تا ۶۱۰ متر بر دقیقه سرعت داشت.
- آسانسورهای گیرلس در مقایسه با آسانسورهای گیربکسدار به میزان ۶۰% انرژی مصرفی را کاهش میدهند.
دیدگاه خود را بنویسید