زنجیر جبران یکی از مهمترین قطعات سیستم آسانسور است. هرچه ساختمان بلندتر باشد، به دلیل زیادتر شدن طول مسیر حرکت و زیادتر شدن طول سیم بکسلها، وزن تعادل بین وزن قاب وزنه و کابین آسانسور برهم خورده و احتمال بروز حادثه بیشتر میشود. زنجیر جبران قطعهای است فولادی که بین دو سمت قاب وزنه و کابین آسانسور، تعادل دینامیکی و مکانیکی ایجاد کرده و از بروز هر حادثهای جلوگیری میکند.

انواع زنجیر جبران
- زنجیر جبران کنفدار که قدیمی و سنتیترین شکل رایج آن است.
- زنجیر جبران روکشدار پلاستیکی (معمولی)
- زنجیر جبران کابلی با روکش باتومی پی وی سی

پیامدهای عدم استفاده از زنجیر جبران
بسیاری از افراد با کاربرد زنجیر جبران آشنایی ندارند، بنابراین برای آن هزینه نمیکنند. متاسفانه این کار ممکن است منجر به اتفاقات زیر شود:
- سر خوردن سیم بکسلها روی فلکه کششی
- خوردگی و سائیدگی شیارهای فلکه اصلی
- سائیدگی و آسیب جدی بکسلها
- کاهش عمر مفید موتور
- به هدر رفتن بیهوده انرژی
زنجیرجبران آسانسور، از یک طرف به زیر کابین و از طرف دیگر به زیر کادر وزنه متصل میشود که در این حالت کابین دربالاترین طبقه و قاب وزنه در پایینترین طبقه (یا برعکس) قرار میگیرد و زنجیر باعث ایجاد تعادل وزن میشود.
نکته بسیار مهم: زنجیر جبران هرگز نباید به کف چاه برخورد کند.
شرایط اجبار برای استفاده از زنجیر جبران
- وقتی وزن سیم بکسلهای معلق بیشتر یا مساوی 20 درصد ظرفیت کابین باشد.
- در شرایطی که وزن مجموع سیم بکسلهای معلق، بزرگتر یا مساوی 75 کیلوگرم یا معادل وزن یک نفر باشد.
- وقتی که طول مسیر حرکت کابین (تراولینگ) بیشتر از 100 فوت یا 33 متر باشد.
- وقتی تعداد توقف در یک پروژه آسانسوری بیشتر از 10 توقف باشد یا به عبارتی از 27 الی 30 متر بیشتر باشد.
محاسبه وزن زنجیر جبران
معمولا تکنسینهایی که میدانند وزن زنجیر جبران چیست به این صورت عمل میکنند: (نصف وزن تراول کابل + وزن سیم بکسلهای معلق) برای محاسبه وزن این زنجیر، ابتدا باید وزن مجموع معادل سیم بکسلها را به دست آوریم؛ مثلا وزن یک متر از سیم بکسل، ضرب در تعداد رشتههای سیم بکسل. عدد به دست آمده از محاسبههای قبل را در ضریب سیم بکسل بندی ضرب میکنیم و وزن هر یک متر زنجیر جبران به دست خواهد آمد. نکته بسیار کلیدی و عملی برای نصابهای آسانسورهای کششی در خصوص نصب زنجیر جبران این است که اگر میخواهید متوجه شوید که آسانسور شما نیاز به زنجیر جبران دارد یا خیر، کافی است به روی کابین بروید و آسانسور را در حالت رویزیون قرار دهید؛ سپس کابین را به سمت بالا هدایت کنید و قطعا در همین هنگام قاب وزنه آسانسور به سمت پایین میرود. سعی کنید به ازای هر 2 متر حرکت یک بار دستتان را از روی جعبه رویزیون بردارید تا آسانسور متوقف شود، اگر در لحظه توقف شوکی را به کابین احساس کردید به طور قطع به یقین مطمئن باشید که وزن سیم بکسلها به سمت کابین افتاده است و همین امر موجب عدم تعادل بین کابین وزنه میشود.
نکات مهم در مورد زنجیر جبران آسانسور
- گردش این زنجیر در چاهک آسانسور باید به شکل نیم دایره باشد.
- اگر آسانسور شما جز دسته آسانسورهای سرعت بالاست، باید ازهدایت کننده زنجیر جبران آسانسور یا ضد پیچش در زمان توقف ناگهانی کابین یا وزنه تعادل استفاده شود.
- نصاب باید دقت داشته باشد تا زنجیر جبران را به شکلی نصب کند که هنگام حرکت و توقف کابین، هیچ برخوری با قطعههای آسانسور نداشته باشد.
- زنجیر جبران باید به شکلی متصل شود که در صورت گیر کردن، میکروسوئیچها فعال شده و آسانسور متوقف شود.
دیدگاه خود را بنویسید